ย้อนแย้ง ThaiPBS ค้าน เอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์ และ กาสิโน แต่รับเงินจากภาษีบาป
บทความ ชีพธรรม คำวิเศษณ์ ผู้ช่วย สส.สุธรรม แสงประทุม พรรคเพื่อไทย ศุกร์ 17 ม.ค. 2568
ช่วงนี้ สถานีโทรทัศน์ Thai PBS กำลังเปิดเกมส์หนักกับรัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร ว่าด้วยเรื่อง
พรบ.เอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์ ที่จะมีกาสิโน ที่จะสร้างเม็ดเงินใหม่ให้กับเศรษฐกิจของประเทศไทย ซึ่งประชาชนส่วนใหญ่เห็นด้วยอยู่แล้วเพราะ ประเทศไทยเป็นประเทศท่องเที่ยวอันดับต้นๆ ของโลก และ เรื่องกาสิโน เป็นเรื่องเก่าไม่ใช่เรื่องใหม่ หลายประเทศประสบความสำเร็จ
ด้วยโมเดลนี้
แต่ด้วยความที่ ThaiPBS เป็นสถานีที่รวมขาประจำของฝ่ายต้นรัฐบาลพรรคเพื่อไทย ขนาด
เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง เป็นระดับประธานบอร์ด ThaiPBS สุทธิชัย หยุ่น เทพชัย หย่อง ฯลฯ รวมกันอยู่ที่นั่น ก็เปิดเกมส์รุกหนัก แต่ลืมไปว่า สถานีโทรทัศน์ของตนรับเงินภาษีปีละ 2 พันล้านบาทจากภาษีบาป ในขณะที่ เอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์ และ กาสิโน ความบาป ยังน้อยกว่า เหล้า บุหรี่ ด้วยซ้ำไป ชวนอ่านบทความครับ
บทนำ
ThaiPBS หรือองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย เป็นองค์กรสื่อสาธารณะที่มีบทบาทสำคัญในการนำเสนอข้อมูลข่าวสารที่เป็นกลางและเป็นประโยชน์ต่อสังคม อย่างไรก็ตาม ThaiPBS กำลังเผชิญกับคำถามที่น่าสนใจเกี่ยวกับจุดยืนขององค์กรต่อประเด็นเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์และกาสิโน ThaiPBS แสดงท่าทีคัดค้านการเปิดเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์และกาสิโนในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง 1 แต่ในขณะเดียวกัน องค์กรก็ได้รับเงินสนับสนุนจากภาษีบาป ซึ่งรวมถึงภาษีจากธุรกิจสุราและยาสูบ ซึ่งเป็นแหล่งรายได้หลักของเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์ โดยมีรายได้จากภาษีบาปอยู่ที่ประมาณ 1.7 - 1.8 พันล้านบาทต่อปี หรือประมาณ 2 พันล้านบาท 2 บทความนี้จะวิเคราะห์ประเด็นดังกล่าวอย่างละเอียด โดยพิจารณาถึงความขัดแย้งระหว่างจุดยืนของ ThaiPBS และการรับเงินภาษีบาป รวมถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อความน่าเชื่อถือขององค์กร
ท่าทีของ ThaiPBS ต่อเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์และกาสิโน
ThaiPBS ได้แสดงจุดยืนคัดค้านการเปิดเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์และกาสิโนในประเทศไทยผ่านการนำเสนอข่าวสารและรายงานพิเศษเกี่ยวกับผลกระทบด้านลบของการพนัน ตัวอย่างเช่น รายงานข่าวจาก Thai PBS World 1 ระบุถึงการอภิปรายในสภาผู้แทนราษฎรเกี่ยวกับโครงการเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์ โดยส.ส. พรรคก้าวไกล แสดงความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบระยะยาวของการพนัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาการติดการพนัน นอกจากนี้ ยังมีรายงานข่าว 3 ที่นำเสนอความเห็นของอดีตสมาชิกวุฒิสภา ซึ่งไม่เห็นด้วยกับแนวคิดการเปิดกาสิโนถึง 10 แห่งทั่วประเทศ โดยมองว่าเป็นจำนวนที่มากเกินไป และควรจำกัดจำนวนไว้เพียง 2 แห่งในระยะเริ่มต้น
ในทางกลับกัน รัฐบาลมองว่ากาสิโนเป็นเพียงส่วนเล็กๆ ส่วนหนึ่งของเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์เท่านั้น 4 โดยส่วนใหญ่จะเป็นกิจกรรมที่ไม่เกี่ยวข้องกับการพนัน เช่น สนามกีฬา สวนสนุก สวนน้ำ รวมถึงศูนย์ประชุมและนิทรรศการ ซึ่งคาดว่าจะช่วยเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวได้ถึง 20% และเพิ่มการใช้จ่ายเฉลี่ยของนักท่องเที่ยว
รายได้ของ ThaiPBS จากภาษีบาป
ThaiPBS ได้รับเงินสนับสนุนจากภาษีสรรพสามิตสุราและยาสูบเป็นหลัก 2 โดยมีรายได้จากภาษีบาปอยู่ที่ประมาณ 1.7 - 1.8 พันล้านบาทต่อปี 2 นอกจากนี้ รายงานจากบางกอกโพสต์ 5 ระบุว่า รายได้จากภาษีบาปของประเทศไทยอยู่ที่ประมาณ 30 พันล้านบาทต่อปี โดย ThaiPBS ได้รับประมาณ 2.1% ของรายได้ทั้งหมด ส่วนอีก 2% ถูกนำไปใช้สนับสนุนกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
แม้ว่า ThaiPBS จะเป็นองค์กรอิสระที่จัดตั้งขึ้นภายใต้พระราชบัญญัติองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2550 แต่การพึ่งพารายได้จากภาษีบาปก็ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับความเป็นอิสระและความน่าเชื่อถือขององค์กร ยิ่งไปกว่านั้น หากมีการเปิดเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์และกาสิโนในประเทศไทย ก็อาจทำให้ ThaiPBS มีรายได้จากภาษีบาปเพิ่มขึ้นอีกด้วย โดยคาดการณ์ว่าจะมีการจัดเก็บภาษีจากกาสิโนในอัตรา 17% ของรายได้หลังหักเงินรางวัลที่จ่ายให้กับผู้เล่น (gross gaming revenue) 6 นอกจากนี้ อาจมีการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตจากธุรกิจอื่นๆ ในเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์ เช่น ภาษีสนามกอล์ฟ ภาษีเกมไพ่ และภาษีไนท์คลับ
การอภิปรายเกี่ยวกับการใช้ภาษีบาปเพื่อสนับสนุนองค์กรสาธารณะ
การใช้ภาษีบาปเพื่อสนับสนุนองค์กรสาธารณะ เช่น ThaiPBS และ สสส. เป็นประเด็นที่มีการถกเถียงกันอย่างกว้างขวาง 7 โดยฝ่ายสนับสนุนมองว่าเป็นการนำเงินที่ได้จากธุรกิจที่อาจก่อให้เกิดผลเสียต่อสังคม มาใช้เพื่อประโยชน์สาธารณะ ในขณะที่ฝ่ายคัดค้านมองว่าเป็นการสร้างความชอบธรรมให้กับธุรกิจเหล่านั้น และอาจทำให้รัฐบาลมีแรงจูงใจในการส่งเสริมธุรกิจเหล่านี้เพื่อเพิ่มรายได้
ความคิดเห็นของสาธารณชน
ประชาชนมีความคิดเห็นที่หลากหลายเกี่ยวกับการที่ ThaiPBS รับเงินสนับสนุนจากภาษีบาป 8 บางส่วนมองว่าเป็นเรื่องที่ยอมรับได้ เนื่องจาก ThaiPBS เป็นองค์กรสาธารณะที่ทำหน้าที่สำคัญในการนำเสนอข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม 9 ในขณะที่บางส่วนมองว่าเป็นเรื่องที่ไม่เหมาะสม เนื่องจาก ThaiPBS ควรเป็นองค์กรที่เป็นกลางและเป็นอิสระจากอิทธิพลของธุรกิจต่างๆ 8
ความขัดแย้งระหว่างจุดยืนและรายได้: ผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของ ThaiPBS
ความขัดแย้งที่สำคัญระหว่างจุดยืนของ ThaiPBS กับการรับเงินภาษีบาป คือ การที่องค์กรคัดค้านการเปิดเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์และกาสิโน แต่ในขณะเดียวกันก็รับเงินสนับสนุนจากภาษีที่เกิดจากธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับอบายมุข 10 ส่งผลให้เกิดคำถามเกี่ยวกับความจริงใจในการแสดงจุดยืนขององค์กร 11 และอาจส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของ ThaiPBS ในสายตาของสาธารณชน 12
ความเห็นของผู้เชี่ยวชาญ
อดีตสมาชิกวุฒิสภาและผู้เชี่ยวชาญด้านการทุจริตและการพนัน สังศิต พิริยะรังสรรค์ (ลูกชายโดนจับพนันออนไลน์) 15 แสดงความกังวลเกี่ยวกับโครงการเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์ของรัฐบาล โดยเน้นย้ำถึงความเสี่ยงของผลประโยชน์ทับซ้อน ความจำเป็นในการมีส่วนร่วมของประชาชน และความสำคัญของการบังคับใช้กฎหมาย Sangsit ชี้ให้เห็นว่ารัฐบาลควรคำนึงถึงความเห็นของประชาชนในพื้นที่ที่จะมีการสร้างกาสิโน และต้องมั่นใจว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจมีความซื่อสัตย์สุจริต เพื่อป้องกันปัญหาการทุจริตและการฟอกเงิน
สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) 12 เห็นด้วยกับหลักการของภาษีเฉพาะ แต่เสนอแนะว่าควรมีการควบคุมการใช้จ่ายภาษีเฉพาะอย่างรอบคอบ เพื่อป้องกันการใช้จ่ายเกินตัวขององค์กร และการนำเงินภาษีไปใช้ในนโยบายประชานิยมที่อาจส่งผลเสียต่อระบบคลังในระยะยาว
กรณีศึกษาขององค์กรสื่ออื่นๆ
ในต่างประเทศ มีกรณีศึกษาขององค์กรสื่อที่เผชิญกับปัญหาความขัดแย้งทางผลประโยชน์จากการรับเงินสนับสนุนจากธุรกิจต่างๆ ตัวอย่างเช่น
สื่อมวลชนในสหรัฐอเมริกา: สื่อหลายสำนักในสหรัฐอเมริกาได้รับเงินสนับสนุนจากบริษัทยาสูบ ซึ่งส่งผลต่อการนำเสนอข่าวสารและการแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประเด็นการสูบบุหรี่ 10 กรณีนี้สะท้อนให้เห็นถึงความเสี่ยงที่องค์กรสื่ออาจสูญเสียความเป็นกลางและความน่าเชื่อถือ หากพึ่งพารายได้จากธุรกิจที่ขัดแย้งกับจริยธรรมสื่อ
องค์กรสื่อในละตินอเมริกา: การศึกษาพบว่าการขึ้นภาษีบาปในละตินอเมริกาส่งผลให้การบริโภคสินค้าที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพลดลง 16 กรณีนี้แสดงให้เห็นว่าภาษีบาปสามารถเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการควบคุมการบริโภคสินค้าที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ซึ่งสอดคล้องกับจุดยืนของ ThaiPBS ที่สนับสนุนการควบคุมการบริโภคอบายมุข
ข้อสรุปและข้อเสนอแนะ
จากการวิเคราะห์ข้างต้น เห็นได้ว่า ThaiPBS กำลังเผชิญกับความท้าทายในการรักษาสมดุลระหว่างการแสดงจุดยืนที่ชัดเจนในการต่อต้านเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์และกาสิโน กับการพึ่งพารายได้จากภาษีบาป เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือและความเป็นกลางขององค์กร ThaiPBS ควรพิจารณาแนวทางต่อไปนี้
สร้างความโปร่งใสในการรับเงินสนับสนุน: ThaiPBS ควรเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งที่มาของรายได้อย่างชัดเจน รวมถึงสัดส่วนของรายได้จากภาษีบาป เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบและประเมินความเป็นอิสระขององค์กรได้ 12
ลดการพึ่งพารายได้จากภาษีบาป: ThaiPBS ควรพยายาม diversifying แหล่งรายได้ โดยหาแนวทางในการเพิ่มรายได้จากแหล่งอื่นๆ เช่น การระดมทุนจากประชาชน การร่วมมือกับองค์กรต่างๆ หรือการพัฒนาธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับสื่อ 10
ยึดมั่นในจริยธรรมสื่อ: ThaiPBS ควรยึดมั่นในจริยธรรมสื่ออย่างเคร่งครัด โดยนำเสนอข่าวสารอย่างเป็นกลาง ตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างรอบด้าน และหลีกเลี่ยงการนำเสนอข้อมูลที่บิดเบือน 13
เปิดพื้นที่ให้กับความเห็นที่หลากหลาย: ThaiPBS ควรเปิดพื้นที่ให้กับความเห็นที่หลากหลายเกี่ยวกับประเด็นเอ็นเทอร์เทนเม้นต์คอมเพล็กซ์และกาสิโน รวมถึงความเห็นที่แตกต่างจากจุดยืนขององค์กร เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่รอบด้าน 12
การดำเนินการตามข้อเสนอแนะข้างต้น จะช่วยเสริมสร้างความน่าเชื่อถือและความเป็นกลางของ ThaiPBS และทำให้ ThaiPBS สามารถปฏิบัติภารกิจในการเป็นองค์กรสื่อสาธารณะที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมได้อย่างเต็มที่ อย่างไรก็ตาม ประเด็นความขัดแย้งระหว่างการรับเงินภาษีบาปกับจุดยืนขององค์กร เป็นประเด็นที่ซับซ้อน ThaiPBS จำเป็นต้องพิจารณาอย่างรอบคอบถึงผลกระทบในระยะยาวต่อความน่าเชื่อถือขององค์กร รวมถึงหาแนวทางในการสร้างความสมดุลระหว่างการรักษาจุดยืน กับการสร้างความยั่งยืนทางการเงิน เพื่อให้สามารถทำหน้าที่สื่อสาธารณะได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของธุรกิจใดๆ
ประเด็นนี้ยังสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาที่ท้าทายสำหรับสื่อมวลชนในวงกว้าง เกี่ยวกับการรักษาความเป็นอิสระ ในขณะที่ต้องพึ่งพารายได้จากแหล่งทุนต่างๆ ซึ่งอาจมีผลประโยชน์ทับซ้อนกับเนื้อหาที่นำเสนอ การสร้างความโปร่งใส การกระจายแหล่งรายได้ และการยึดมั่นในจริยธรรมสื่อ จึงเป็นสิ่งสำคัญที่องค์กรสื่อทุกแห่งควรตระหนัก เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือและความไว้วางใจจากสาธารณชน
อ้างอิง
1. House approves study on “integrated entertainment complex” p - Thai PBS World, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://world.thaipbs.or.th/detail/house-approves-study-on-integrated-entertainment-complex-project/53354
2. Thai Public Broadcasting Service (TPBS) – ABU, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://www.abu.org.my/portfolio-item/thai-public-broadcasting-service/
3. Former senator questions transparency and risks in government's casino project | Thai PBS World | LINE TODAY, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://today.line.me/th/v2/article/qoXxoLD
4. Casinos will be 10% of proposed “entertainment complex” - Thai PBS World, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://world.thaipbs.or.th/detail/casinos-will-be-10-of-proposed-entertainment-complex/56153
5. Do sin taxes work? - Bangkok Post, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://www.bangkokpost.com/business/general/413157/do-sin-taxes-work
6. Thailand's Entertainment Complex Bill: A path for casino legislation - Norton Rose Fulbright, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://www.nortonrosefulbright.com/en-us/knowledge/publications/3a24918a/thailands-entertainment-complex-bill-a-path-for-casino-legislation
7. Charter drafters to review proposal on funding with 'sin' tax - Nation Thailand, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://www.nationthailand.com/in-focus/30265943
8. Network against CDC plan on 'sin' taxes - Nation Thailand, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://www.nationthailand.com/in-focus/30266014
9. Tax reforms a test of government's political will - Thai PBS World, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://world.thaipbs.or.th/detail/tax-reforms-a-test-of-governments-political-will/55783
10. SIN TAXES: WHEN THE STATE BECOMES THE SINNER Andrew J. Haile∗ - Temple Law Review, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025
https://www.templelawreview.org/lawreview/assets/uploads/2011/07/Haile.pdf
11. Sin taxes and their effect on consumption, revenue generation and health improvement: a systematic literature review in Latin America - PMC - PubMed Central, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8173601/
12. Hard choices to be made about 'sin tax' - Nation Thailand, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://www.nationthailand.com/in-focus/30266254
13. Sin Taxes: Good, Better, Best | NBER, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://www.nber.org/reporter/2023number1/sin-taxes-good-better-best
14. The Sin Tax, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 http://web.uncg.edu/dcl/courses/vicecrime/m2/The%20Sin%20Tax.html
15. Former senator questions transparency and risks in government's casino project - Thai PBS World, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://world.thaipbs.or.th/detail/56171
16. Sin taxes and their effect on consumption, revenue generation and health improvement: a systematic literature review in Latin America - Oxford Academic, เข้าถึงเมื่อ มกราคม 17, 2025 https://academic.oup.com/heapol/article/36/5/790/6246142
ความคิดเห็น